Krótka odpowiedź: raty malejące są tańsze. Zawsze. Bez wyjątku. Ale to nie znaczy, że są lepszym wyborem dla każdego.

Konkretny przykład

Weźmy kredyt na 500 000 zł, oprocentowanie 7,5%, okres 25 lat:

	Raty równe	Raty malejące
Rata na start	~3 695 zł	~4 792 zł
Rata na koniec	~3 695 zł	~1 694 zł
Suma odsetek	~608 000 zł	~472 000 zł
Oszczędność	—	~136 000 zł

136 tysięcy złotych różnicy. To cena nowego samochodu. Albo remont całego mieszkania. Albo dwa lata spłacania kredytu.

Dlaczego raty malejące są tańsze?

Bo szybciej spłacasz kapitał. Przy ratach malejących co miesiąc oddajesz tę samą część pożyczonej kwoty — niezależnie od tego, czy to pierwszy czy ostatni miesiąc. Dzięki temu Twoje saldo spada szybciej, a bank nalicza odsetki od mniejszej kwoty.

Przy ratach równych bank tak rozkłada spłatę, żeby rata była stała. Brzmi wygodnie, ale oznacza to, że na początku spłacasz głównie odsetki, a kapitał dopiero później. Saldo spada wolniej = więcej odsetek łącznie.

To dlaczego ktokolwiek wybiera raty równe?

Z dwóch powodów:

1. Zdolność kredytowa. Bank ocenia Twoją zdolność na podstawie najwyższej raty. Przy ratach malejących pierwsza rata jest znacząco wyższa — w naszym przykładzie o ponad 1 000 zł miesięcznie. Jeśli Twoja zdolność jest na styk, raty malejące mogą po prostu nie przejść.

2. Przewidywalność budżetu. Stała rata to łatwiejsze planowanie wydatków. Wiesz dokładnie ile wychodzi z konta, nie musisz się martwić czy za trzy miesiące dasz radę. Przy ratach malejących musisz wytrzymać te pierwsze, najcięższe lata.

Sprytny kompromis

Jeśli możesz sobie pozwolić na raty malejące — wybierz je. Jeśli nie — weź raty równe, ale nadpłacaj kiedy możesz. Nawet 300-500 zł miesięcznie robi ogromną różnicę na przestrzeni lat.

Nadpłacając raty równe, w praktyce zbliżasz się do efektu rat malejących — szybciej zmniejszasz kapitał, mniej płacisz odsetek. Z tą różnicą, że sam decydujesz, kiedy i ile nadpłacasz — bez sztywnego harmonogramu.

W naszym kalkulatorze nadpłat możesz sprawdzić dokładnie, ile zaoszczędzisz nadpłacając.

Kiedy wybór nie ma większego znaczenia?

Przy krótkich kredytach (do 10 lat) różnica między ratami równymi a malejącymi jest relatywnie niewielka. Im dłuższy okres kredytu, tym większa przewaga rat malejących. Przy 30-letnich kredytach oszczędność może przekroczyć 200 000 zł.

Chcesz zobaczyć porównanie na swoich liczbach? Wrzuć parametry do kalkulatora — automatycznie pokaże oba warianty obok siebie.